Hiện tượng ỉa chảy là gì?

Ỉa chảy là hiện tượng tăng số lần đi đại tiện, trên 3 lần trong ngày. Phân loãng như nước, có khi lẫn những chất khác. Có nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng này làm cơ thể chúng ta bị mất một lượng nước và chất điện giải dẫn đến tình trạng mất nước, lượng kali, natri và canxi thấp. Nếu không được bổ sung kịp thời có thể dẫn đến choáng, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng con người.

Hiện tượng ỉa chảy là gì? 1

1. Thế nào là hiện tượng ỉa chảy

Theo tiêu chuẩn lâm sàng thì ỉa chảy được định nghĩa là sự gia tăng số lần đi tiêu trong 1 ngày (>3 lần), trọng lượng phân cao bài tiết trên 200 g/ngày.

Cụ thể:

  • Người lớn: đi tiêu với phân bài tiết trên 200 g/ngày
  • Trẻ em: đi tiêu với phân bài tiết trên 20 g/ngày.
  • Tiêu ra chất lỏng trong phân.

Bình thường phân người chưa khoảng 60-90% là nước, nhưng đối với những người bị ỉa chảy thì hàm lượng chứa trên 90% nước. Nguyên nhân là do chuyển hoá quá nhanh qua hệ thống tiêu hoá; nếu một thành phần của phân ngăn chận ruột già hấp thu nước, hay nếu nước bị thải bởi ruột già vào phân. Theo qui luật thông thường, ruột có thể hấp thu một lượng nước lớn hơn lượng nước cần thiết mỗi ngày. Tuy nhiên, khi khả năng dự trữ bị áp đảo (tràn ngập) thì ỉa chảy sẽ xảy ra.

Hiện tượng ỉa chảy xảy ra dài ngày ở trẻ nhỏ sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thu đối với chất dinh dưỡng và các mô nào đó trong cơ thể khiến trẻ gầy gò, da nhăn nheo và giảm sức đề kháng của trẻ.

2. Phân loại ỉa chảy

Ỉa chảy được phân loại theo thời gian mắc bệnh ( cấp hoặc mãn tính), theo cơ chế bệnh (thấm lọc – osmotic hay bài tiết – secretory), độ nghiêm trọng (nhỏ hay lớn), hay đặc điểm của phân (nước, chất béo, hay có máu). Trong thực hành lâm sàng, thời gian mắc bệnh và đặc điểm bệnh là hai yếu tố có ích nhất trong việc chẩn đoán và điều trị.

Tiêu chảy cấp tính được định nghĩa là tình trạng tiêu chảy kéo dài dưới 4 tuần (có nơi định nghĩa dưới 2 tuần). Nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài hơn 4 tuần, ca bệnh được xem là tiêu chảy mãn tính.

Tiêu chảy thẩm thấu: Là hiện tượng tiêu chảy do một loại dung dịch mà ruột không thể hấp thu hoặc tiếp thu rất khó, gây áp lực thẩm thấu đến màng nhầy trong ruột, dẫn đến tình trạng thải nước thái quá. Hiện tượng sẽ khỏi khi ngưng ăn một thời gian ngắn.

Tiêu chảy xuất tiết: Là sự rối loạn về chuyển tải ion trong các tế bào biểu mô của ruột làm tăng sự bài tiết và giảm hấp thu hoặc là cả hai. Đối với hiện tượng tiêu chảy này thì việc ngưng ăn không có tác dụng. Ví dụ về tiêu chảy cấp tính bài tiết là bệnh tả và các ca bệnh nhiễm vi khuẩn enterotoxigenic E coli (ETEC).

3. Nguyên nhân gây bệnh

Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây ra hiện tượng ỉa chảy:

Tác nhân vi rút

Đây cũng là nguyên nhân phổ biến gây ra hiện tượng ỉa chảy cấp tính. Trường hợp được biết đến như là viêm dạ dày ruột do virus (viral gastroenteritis) hay gọi là “cúm dạ dày” (stomach flu)

Những vi rút gây tiêu chảy chủ yếu là:

  • Rotavirus (thường là nguyên nhân tiêu chảy ở trẻ em)
  • Adenovirus
  • Caliciviruses
  • Astrovirus

Tác nhân vi trùng

Một số vi trùng (hay còn gọi là “vi khuẩn”) có thể là nguyên nhân của tiêu chảy:

  • Staphylococcus aureus (S. aureus)
  • Clostridium perfringens
  • Bacillus cereus
  • Salmonella
  • Shigella
  • Escherichia coli (E. coli)
  • Campylobacter jejuni
  • Yersinia enterocolitica
  • Vibrio parahaemolyticus
  • Vibrio cholerae

Ký sinh trùng

Ký sinh trùng có thể vào cơ thể chúng ta qua đường thực phẩm hay nước và sinh sống ở hệ thống tiêu hóa. Các ký sinh trùng có thể gây tiêu chảy bao gồm:

  • Giardia lamblia là ký sinh trùng này thường làm ô nhiễm nguồn nước, Giardia còn là nguyên nhân phổ biến của bệnh tiêu chảy ở người đồng tính luyến ái
  • Entamoeba histolytica là ký sinh trùng này lan truyền qua đường nước hay thực phẩm bị nhiễm phân người, nhưng cũng có thể do trực tiếp tiếp xúc qua tay dơ bẩn kể cả quan hệ tình dục.
  • Cryptosporidium – có thể lan truyền qua thực phẩm.

Thuốc men

Có khá nhiều thuốc có thể gây ra tiêu chảy. Một số thuốc thông thường là:

  • Thuốc trụ sinh
  • Thuốc chống cao huyết áp
  • Nhuận tràng
  • Antacids chứa magnesium

 Chất hoá học

Một số chất hóa học khác cũng có thể gây bệnh tiêu chảy:

  • Rượu
  • Cà phê
  • Trà
  • Kẹo chewing gum không đường và bạc hà cũng có thể gây tiêu chảy

Bệnh

Buồn phiền, lo lắng, nhiễm trùng máu (sepsis), các bệnh truyền nhiễm liên quan đến sex, viêm tai, v.v… cũng có thể gây ra ỉa chảy.

Một số mẹo chữa tiêu chảy tại nhà hiệu quả

Để cải thiện tình trạng tiêu chảy tại nhà mọi người có thể áp dụng một số cách dưới đây:

Bổ sung nước và chất điện giải cho cơ thể

Tình trạng tiêu chảy kéo dài khiến cơ thể dễ bị mất nước và rối loạn điện giải, các chất khoáng như kali và natri. Do đó, cần bổ sung đủ nước cho cơ thể bằng cách uống nước đun sôi để nguội, nước cháo, nước gạo rang, nước cơm,… để giúp bù nước và chất điện giải cho cơ thể.

Có chế độ dinh dưỡng hợp lý

Một số người có quan niệm sai lầm là khi ăn vào khiến tiêu chảy nặng hơn nên cắt bớt khẩu phần ăn. Đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm, vì cơ thể vẫn cần được cung cấp các dưỡng chất để có sức vượt qua bệnh tật. Nếu nhịn ăn khiến cơ thể thiếu chất dẫn tới suy nhược.

Do đó, người bệnh vẫn cần ăn uống đủ chất ưu tiên các món mềm loãng, dễ tiêu và chia nhỏ bữa ăn mỗi ngày. Các thực phẩm có chứa tinh bột như cơm, bột mì có tác dụng trong việc ngăn chặn và giảm hiện tượng tiêu chảy

Đảm bảo vệ sinh

Một trong những nguyên nhân gây tiêu chảy là tình trạng không đảm bảo vệ sinh. Do đó, để phòng tránh tình trạng này người bệnh và người chăm sóc cần thực hiện tốt việc rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Chế độ nghỉ ngơi đầy đủ

Để chữa tiêu chảy nhanh hơn sẽ không có biện pháp nào tốt hơn người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý. Khi cơ thể thoải mái, thư giãn bệnh tiêu chảy dần thuyên giảm hơn.

VÌ vậy, khi bị tiêu chảy bạn nên nằm nghỉ ngơi thật thoải mái và đừng quên đặt chai nước ấm lên bụng để giảm các cơn co thắt.

Sữa chua

Sữa chua 1

Khi hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề hãy bổ sung sữa chua vào trong thực đơn mỗi ngày của bạn. Sữa chua tạo ra axit lactic trong ruột. Axit lactic giúp giết chết các vi khuẩn xấu, đồng thời tạo ra nhiều vi khuẩn có lợi trong đường ruột.

Lưu ý: Để phát huy tối đa công dụng của sữa chua, nên chọn sử dụng những loại sữa cuia được cấy những vi khuẩn sống.

Trà hoa cúc

Có chứa nhiều tanin nên có tác dụng chữa viêm ruột hiệu quả và chống co thắt nhu động ruột giúp nhanh chóng chấm dứt tình trạng tiêu chảy.

Cách thực hiện như say: Uống trà hoa cúc hoặc lấy một muỗng hoa cúc và một muỗng lá bạc hà hãm trong nước sôi ít nhất 15 phút và uống.

Búp ổi

Đây là phương pháp khá phổ biến mà nhiều người áp dụng chữa tiêu chảy. Cách thực hiện như sau: Lấy một ít búp ổi rửa sạch, nhai và nuốt lấy nước cốt hoặc có thể đun sôi búp ổi lấy nước để nguội bớt rồi uống.

Chuối

Chuối 1

Chuối là loại quả được xem là lựa chọn tốt nhất giúp cải thiện tình trạng tiêu chảy. Với đặc tính mềm và dễ tiêu hóa chuối giúp làm dịu bao tử ngay lập tức và giải quyết ổn những bệnh lý về đường tiêu hóa.

Chuối được xem là lựa chọn tốt để chữa trị tiêu chảy bằng cách cung cấp thêm các kháng sinh cho cơ thể.

Bên cạnh đó, chuối có chứa một lượng lớn kali nên sẽ giúp cung cấp trở lại các chất điện phân mà cơ thể đang cần. Chất xơ pectin có trong chuối là loại chất xơ hòa tan, có thể hấp thu các chất lỏng đang dư thừa trong bao tử trong suốt quá trình tiêu chảy. Một loại chất xơ khác là inulin cũng có trong chuối với số lượng lớn chính là một loại probiotic, giúp khôi phục lại những vi khuẩn có ích cho bao tử.

Hồng xiêm

Hồng xiêm có vị ngọt, tính mát có tác dụng bổ mát, sinh tâm dịch, giải khát, nhuận tràng có công dụng chữa tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa do ăn nhiều mỡ đạm.

Cách thực hiện như sau: Trái hồng xiêm xanh 15-20g, cho 200ml nước, đun nhỏ lửa còn lại 100ml, chia làm hai lần uống trong ngày. Uống sau ăn 15 phút. Uống 3-5 ngày. Hoặc có thể thay thế 6 – 10g vỏ thân cây hồng xiêm, rửa sạch, cho 250ml nước, sắc sôi 15 phút còn 100ml nước, chia 2 lần uống trong ngày.

4. Cần gặp bác sĩ khi nào?

Ỉa chảy thường không nghiêm trọng và bệnh nhân tự hồi phục, nhưng một số trường hợp nghiêm trọng cần phải đi khám ngay. Những trường hợp dưới đây cần sự tư vấn của bác sĩ:

  • Đi tiêu chảy hơn 3 ngày
  • Cảm thấy đau bụng hay đau ruột dữ dội
  • Nhiệt độ trong người trên 38 độ C
  • Đi tiêu chảy có máu trong phân hay phân màu hắc ín
  • Dấu hiệu mất nước

Nguồn: Tapchiykhoa

Hãy gọi số điện thoại tư vấn miễn cước 1800.1506 để được các chuyên gia tư vấn về bệnh đại tràng như: viêm đại tràng, Đại tràng co thắt, Hội chứng ruột kích thích, rối loạn tiêu hóa…

trangphuclinh

3 lý do nên chọn Tràng Phục Linh:

Phiên bản mới với gấp đôi
ImmuneGamma và các thảo dược

Thành phần trong 1 viên cao gấp đôi so với trước đây, giúp tiết kiệm chi phí cho người sử dụng

Giúp giảm các triệu chứng

Tràng Phục Linh có chứa các thảo dược: Bạch truật, Bạch phục linh có tác dụng giảm các triệu chứng như đau bụng, đi ngoài nhiều lần…

Tái tạo và phục hồi niêm mạc đại tràng

Viêm đại tràng khó chữa do niêm mạc đại tràng bị tổn thương. Tràng Phục Linh chứa ImmuneGamma có tác dụng tái tạo và phục hồi niêm mạc ruột, hạn chế tái phát

Mua ở nhà thuốc gần nhất:

Ý kiến của bạn

12 Bình luận

Bình Luận Của Khách Hàng

Có 12 bình luận
  1. Đinh Văn Quang đã bình luận:

    tôi khám bị viêm đại tràng dùng tràng phục linh đc k

    • avatar Chuyên gia tư vấn đã bình luận:

      Chào Quang! Với tình trạng bạn chia sẻ thì dùng được Tràng Phục Linh giúp tái tạo niêm mạc đại tràng. Tuy nhiên để được tư vấn sâu hơn, bạn liên hệ tổng đài 18001506( miễn cước gọi) gặp chuyên gia tư vấn.

  2. Phương đã bình luận:

    Con tôi bảo đi loãng như nước nhưng không có những dấu hiệu trên mà chỉ hơi nhức bụng một chút .vậy phải làm sao??

    • avatar Chuyên gia tư vấn đã bình luận:

      Chào bạn Phương!
      Không biết bé nhà bạn mấy tuổi rồi bạn? Bé bị bao lâu rồi bạn? Ngoài triệu chứng trên bé có bị chướng bụng không bạn? Triệu chứng bệnh của bé nhà mình chưa rõ hết, để tiện tư vấn cụ thể cho bạn về tình trạng bệnh của bé nhà mình bạn có thể vui lòng gọi lên tổng đài 18001506( miễn cước) để được các chuyên gia tư vấn trực tiếp cho bạn bạn nhé. Cảm ơn bạn.
      Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

  3. Lê đào đã bình luận:

    chào bác sĩ mấy hôm nay con đi phân lỏng, ko nhầy máu, ko biết sao.

    • avatar Chuyên gia tư vấn đã bình luận:

      Chào anh Đào!
      Tình trạng của anh rất có thể là do Rối loạn tiêu hóa gây ra, có thể do thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh và sức đề kháng của hệ tiêu hóa kém, gây rối loạn tiêu hóa dài ngày, biểu hiện với triệu chứng: đau bụng , đi cầu nhiều lần, phân lỏng không thành khuôn… Khi cơ thể đào thải hết độc tố ra ngoài thì các triệu chứng sẽ thuyên giảm anh nhé! Trong trường hợp này, anh nên kết hợp bổ sung nước và các chất điện giải, đồng thời có thể dùng thêm sản phẩm Tràng Phục Linh (nhãn xanh)- để giúp bổ sung lợi khuẩn, cân bằng hệ men vi sinh có lợi và nâng cao sức đề kháng cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giúp ổn định triệu chứng. Anh lưu ý điều chế độ ăn uống hợp lý: tạm thời tránh ăn các đồ ăn lạ bụng, đồ ăn tanh, sống, tái hay chưa chế biến kỹ, nên ăn uống các thực phẩm quen thuộc, nấu chín.
      Để được tư vấn kỹ hơn, anh vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800.1506 (trong giờ hành chính) để được hỗ trợ trực tiếp.
      Cảm ơn anh, chúc anh sức khỏe!

  4. Ngọc đã bình luận:

    con gái tôi bị đau bụng suốt từ sáng
    phân loãng như nước có lẫn chất khác , bác sĩ cho tôi hỏi nó có làm sao không ạ

    • avatar Chuyên gia tư vấn đã bình luận:

      Chào bạn Ngọc!
      Qua triệu chứng bạn miêu tả trên rất có thể bé nhà bạn đang bị rối loạn tiêu hóa bạn nhé. Hệ vi sinh sinh lý bị mất cân bằng (do dùng kháng sinh, do chế độ ăn uống sinh hoạt không hợp lý,…), chưa hoàn chỉnh hoặc hoạt động không bình thường, sẽ dẫn tới rối loạn tiêu hóa: Thức ăn không được tiêu hóa hoàn toàn (phân sống, rối loạn hấp thu dinh dưỡng…), loạn khuẩn đường tiêu hóa (tiêu chảy, táo bón…), Vậy hiện nay bạn cố gắng cho bé đi khám để bác sĩ kê thuốc cho bé uống bạn nhé. Hoặc để được tư vấn cụ thể hơn, bạn vui lòng gọi lên tổng đài 18001506 ( miễn cước) để được các chuyên gia tư vấn trực tiếp cho bạn bạn nhé. Cảm ơn bạn.
      Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

  5. Ngọc châu đã bình luận:

    Thưa bác sĩ em bị tiêu chảy nước đen, đi ngoài nhiều lần, phân lỏng. Em đau quặn bụng dưới, em mới bị hôm qua. Như vậy là bị sao ạ? Có nguy hiểm lắm không? Em cám ơn.

    • avatar Chuyên gia tư vấn đã bình luận:

      Chào chị Châu,
      Qua những triệu chứng chị chia sẻ, có nhiều khả năng chị bị rối loạn tiêu hóa. Có nhiều nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa như: chế độ ăn uống không hợp lý, dùng thuốc kháng sinh lâu ngày, sức đề kháng của hệ tiêu hóa kém, gây rối loạn tiêu hóa dài ngày, biểu hiện với triệu chứng: đau bụng , đi cầu nhiều lần, phân lỏng không thành khuôn… Khi cơ thể đào thải hết độc tố ra ngoài thì các triệu chứng sẽ thuyên giảm nhé! Trong trường hợp này, chị nên kết hợp bổ sung nước và các chất điện giải, đồng thời có thể dùng thêm sản phẩm Tràng Phục Linh (nhãn xanh)- để giúp bổ sung lợi khuẩn, cân bằng hệ men vi sinh có lợi và nâng cao sức đề kháng cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giúp ổn định triệu chứng. Chị lưu ý điều chế độ ăn uống hợp lý: tạm thời tránh ăn các đồ ăn lạ bụng, đồ ăn tanh, sống, tái hay chưa chế biến kỹ, nên ăn uống các thực phẩm quen thuộc, nấu chín.
      Để được tư vấn kỹ hơn, chị vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800.1506 (trong giờ hành chính) để được hỗ trợ trực tiếp.
      Cảm ơn chị, chúc chị sức khỏe!